De risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is een belangrijk instrument om arbeidsrisico’s in kaart te brengen en de veiligheid en gezondheid van medewerkers te waarborgen. Nieuwe technieken zoals artificial intelligence (AI) kunnen dit proces ondersteunen. Maar wat kan AI écht bijdragen? En waar liggen de grenzen?

Wat AI wél kan betekenen voor de RI&E

AI kan waardevol zijn bij het verzamelen en structureren van informatie. Denk aan:

  • Beleid, procedures, rapportages en ongevallenregistraties scannen en per afdeling/activiteit risico’s en grondoorzaken in kaart brengen.
  • Patronen in verzuimcategorieën, meldingen of bijna-ongevallen herkennen.
  • Samenvatten van documenten, zoals OR-notulen, arbojaarverslagen of verslagen van de vertrouwenspersoon.
  • Laten controleren of de arbeidshygiënische strategie is gevolgd (substitutie → collectief → technisch → organisatorisch → PBM).
  • Bedenken van scenario’s om mogelijke risico’s in kaart te brengen.
  • Aandragen van maatregelen per risico en inzicht geven in mogelijke “ongewenste consequenties” van die maatregelen.
  • Maatregelen scannen op SMART-formulering.

Met andere woorden: AI kan informatie sneller organiseren en completer maken.

Wat AI níet kan (en niet mag)

Toch zijn er duidelijke grenzen. AI kan ondersteunen, maar nooit de professional volledig vervangen.

  • AI kan adviseren, maar niet een RI&E “toetsen” of “goedkeuren”. De professional blijft eindverantwoordelijk voor betrouwbaarheid, volledigheid en actualiteit.
  • AI ziet en begrijpt de werkvloer, -cultuur of praktijkvariatie niet.
  • AI maakt geen morele of organisatorische keuzes. Belangenafweging en acceptatie van restrisico zijn mensenwerk.
  • AI kent veel, maar vergist zich óók in versies of interpretaties. (Juridische) checks blijven noodzakelijk.
  • AI werkt met de data die je erin stopt: kritisch kijken naar de herkomst en volledigheid van de data is een vereiste.
  • AI leert en werkt op basis van data en kennis die op dat moment beschikbaar zijn. Maar in organisaties veranderen normen, processen en teams continu.

Kortom: AI kan veel, maar context en duiding ontbreken vaak. Om die reden blijft de rol van de mens essentieel.

AI ondersteunt, de professional bepaalt

AI kan helpen om informatie sneller te verzamelen en overzichtelijk te maken. Maar een goede RI&E vraagt altijd om vakkennis, ervaring en context. Alleen een professional kan:

  • inschatten welke risico’s écht zwaar wegen in een organisatie;
  • keuzes maken bij tegenstrijdige belangen;
  • signaleren wat er níet in de data staat maar wel op de werkvloer speelt;
  • beoordelen of maatregelen voldoen aan wet- en regelgeving én praktisch uitvoerbaar zijn.

Meer weten?

Nieuwe technieken zoals AI kunnen helpen bij het verzamelen van informatie. Wij zien dat als ondersteunend gereedschap. Het echte werk zit echter in het duiden en beoordelen door ervaren professionals. Heeft u vragen hierover of wilt u weten hoe wij uw organisatie kunnen ondersteunen? Bekijk dan deze pagina of neem gerust contact met ons op.